Đau nhức xương khớp trong giai đoạn này đôi khi không gây ra các triệu chứng rầm rộ như sưng, nóng, đỏ và cũng không tìm thấy được những bất thường trên hình ảnh nhưng cảm giác đau, ê ẩm, cứng khớp xuất hiện ở đồng thời nhiều khớp gây khó chịu lại rất thật và dai dẳng. Cũng có những trường hợp, xuất hiện các triệu chứng sớm của thoái hoá khớp như tiếng kêu lục khục, cứng khớp kéo dài vào buổi sáng, chủ yếu ở những khớp chịu trọng lượng lớn của cơ thể như khớp hông, thắt lưng và khớp gối. Điều này có thể khiến các chị em gặp khó khăn trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày, tập thể dục, giảm năng suất làm việc và có thể dẫn đến tâm lý chán chường, mệt mỏi và ngại vận động.

  Tại sao trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ lại thường xuyên xuất hiện đau nhức xương khớp?

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này rất phức tạp. Đây là sự kết hợp giữa sự thay đổi hormone (đặc biệt là suy giảm estrogen và progesterone), các yếu tố tâm lý xã hội (căng thẳng, rối loạn tâm trạng), chất lượng giấc ngủ kém và các yếu tố di truyền.

Ở độ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh, Estrogen giảm mạnh do buồng trứng suy giảm chức năng. Thụ thể Estrogen có mặt ở rất nhiều nơi: cơ, xương, gân, thần kinh,… Do đó, khi Estrogen sụt giảm, cơ thể phải đối mặt với:

1. Suy giảm chức năng các mô liên kết: Giảm khối lượng cơ, giảm sản xuất collagen, và làm giảm độ đàn hồi của gân/dây chằng, khiến mô cơ xương khớp dễ bị viêm và tổn thương hơn.
2. Giảm mật độ xương: dẫn đến gây đau do các vi tổn thương cấu trúc đốt sống và xương.
3. Thay đổi cảm nhận đau: hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn, khiến phụ nữ trung niên cảm thấy đau dữ dội và dai dẳng hơn so với mức độ tổn thương thực tế của khớp.
4. Giảm khả năng chống viêm: Estrogen giảm làm mất khả năng ức chế các chất gây viêm tấn công khớp khiến phản ứng viêm bùng phát, khớp dễ sưng, nóng và tăng tốc độ ăn mòn sụn khớp. Đặc biệt thành phần chính của sụn khớp sẽ bị tấn công nhiều nhất là Collagen Type II.
5. Tế bào sụn già đi nhanh chóng: Sụn khớp mất đi khả năng tự sửa chữa sau những vi chấn thương do đi lại, vận động hàng ngày.

Bên cạnh đó, các vấn đề xảy ra trong giai đoạn này như sự suy giảm của các hormon có tác dụng giảm đau (progesterone, testosterone, oxytocin), rối loạn giấc ngủ, căng thẳng và trầm cảm trong thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh có các con đường thần kinh chồng chéo, làm khuếch đại cảm giác đau.

Những triệu chứng gây ra bởi đau nhức xương khớp có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ, do đó cần phải tầm soát, phát hiện sớm và có các chiến lược dự phòng và điều trị ngay từ giai đoạn ban đầu. Để duy trì cuộc sống năng động, bạn nên áp dụng phương pháp đa mô thức:

1. Can thiệp không dùng thuốc khác

+ Thay đổi lối sống: Cân đối chế độ ăn, đặc biệt chế độ ăn giàu thực vật được khuyến nghị giúp giảm cân, giảm đau khớp.

+ Cải thiện chất lượng và thời lượng giấc ngủ: thông qua việc thiết lập môi trường ngủ yên tĩnh.

+ Tập luyện thể thao: Pilates với các bài tập ổn định cơ cốt lõi, bơi lội và các bài tập giãn cơ giúp giảm đau lưng và đau cổ mãn tính, tập kháng lực tăng dần để duy trì mật độ xương và khối lượng cơ.

+ Tâm lý trị liệu: Liệu pháp hành vi nhận thức và giảm stress dựa trên chánh niệm đã cho thấy hiệu quả trong việc giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống.

2. Can thiệp bảo tồn cấu trúc của sụn khớp

Sụn khớp là cấu trúc quan trọng nhất cần được bảo tồn và bảo vệ trong các khớp động (khớp háng, khớp gối), nhằm giảm sự tiến triển thoái hóa khớp. Sụn ​​khớp là mô dễ bị tổn thương, thoái hóa và khả năng phục hồi rất hạn chế [8].  Để bảo tồn cầu trúc của sụn khớp cần điều trị cả trên 3 khía cạnh: trục khớp, sụn chêm, gân/dây chằng. Tính bền vững cơ học của sụn khớp là do cấu trúc kết hợp chặt chẽ và phức tạp giữa collagen type II và proteoglycan tại chất nền ngoại bào. Các thay đổi nội tiết như suy giảm estrogen ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh cũng như các áp lực cơ học do chấn thương hoặc vận động quá mức làm phá vỡ cấu trúc collagen và giảm hàm lượng proteoglycan, kết hợp với việc giải phóng các chất gây viêm thúc đẩy quá trình thoái hoá sụn tiến triển và rối loạn chức năng khớp.

Hiện nay, có rất nhiều phương pháp tiên tiến để bảo tồn và tăng cường tái tạo cấu trúc sụn như kỹ thuật phẫu thuật cải tiến (vi gãy, ghép sụn xương tự thân,…); liệu pháp tế bào (giá đỡ sinh học, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu,…); phương pháp can thiệp và kích thích hỗ trợ (liệu pháp gen, sóng siêu âm kích thích vật lý, liệu pháp Exosome…). Tuy nhiên, tuỳ từng phương pháp có một số nhược điểm như chi phí tương đối cao, số lượng lần phẫu thuật nhiều, nguy cơ gặp biến chứng do phẫu thuật, thời gian hồi phục kéo dài và nguy cơ hình thành sụn xơ.

Việc bổ sung các hoạt chất như vitamin C giúp tăng cường tổng hợp và ổn định cấu trúc của collagen type 2 tại sụn khớp. Glucosamin và chondroitin sulphate, các thành phần chính của glycosaminoglycans trong sụn trong (hyaline), đã được chứng minh là hỗ trợ sản xuất chất nền sụn. Tuy nhiên, Glucosamin và chondroitin sulphate có thể gây một số tác dụng không mong muốn thường gặp như đau đầu, rối loạn dung nạp glucose, một số khác với tần số hiếm gặp hơn như: tăng tỷ lệ nhiễm trùng, giảm mức lọc cầu thận, vàng da ứ mật do thuốc, viêm gan tự miễn và tăng men gan. Ngoài ra, một vài nghiên cứu đã báo cáo các trường hợp tăng nguy cơ gặp các biến cố tim mạch hoặc ung thư.

Một giải pháp an toàn, hiệu quả để bảo tồn cấu trúc sụn khớp là bổ sung Collavant n2 (Collagen Type II không tự nhiên). Khác với các dạng collagen thủy phân thông thường, Collavant n2 giữ được cấu trúc nguyên bản, tự nhiên của Collagen Type II tại sụn khớp. Hoạt chất này hoạt động theo cơ chế dung nạp qua đường uống thông qua sự tương tác trực tiếp với các mảng Peyer tại ruột. Quá trình này giúp điều hòa lại hệ miễn dịch, từ đó giảm viêm khớp và hạn chế thoái hoá thêm sụn khớp.

Chế độ dùng đơn giản, an toàn: chỉ với 40mg/ngày (tương ứng với 1 viên/ngày), rất phù hợp với nhịp sống bận rộn của phụ nữ hiện đại. Tất cả các nghiên cứu trên thế giới cho đến thời điểm hiện tại, với liều lượng chuẩn 40mg/ngày hoạt chất không ghi nhận sự gia tăng bất kì tác dụng không mong muốn so với giả dược.

Collavant N2 là giải pháp chuyên biệt giúp bảo vệ cấu trúc sụn khớp chị em phụ nữ cả hai giai đoạn Tiền mãn kinh và Mãn kinh, cụ thể:

Giai đoạn Tiền mãn kinh: cần can thiệp sớm, chủ động bảo tồn sụn khớp

Ở giai đoạn này, Estrogen bắt đầu tăng giảm thất thường khiến cơ thể bước đầu phải đối mặt với những thay đổi, đặc biệt là các vấn đề cơ xương khớp như trên. Việc bổ sung sớm viên uống chứa Collavant N2 và các hoạt chất khác như Hyaluronic acid, Curcumin, vitamin C giúp kháng viêm, hạn chế tiến triển và xuất hiện vấn đề cơ xương khớp, duy trì độ dẻo dai giúp chị em thoải mái theo đuổi và tận hưởng niềm vui của các môn thể thao yêu thích.

Giai đoạn mãn kinh: Kiểm soát viêm khớp lâu dài và an toàn khi sử dụng đồng thời cùng nhiều loại thuốc

Tại giai đoạn này, hệ thống xương khớp không chỉ bị ảnh hưởng bởi nồng độ estrogen giảm mạnh mà còn chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác: thoái hóa do tuổi tác, các bệnh lý mắc kèm thường gặp ở độ tuổi này (đái tháo đường, tăng huyết áp, viêm loét dạ dày – tá tràng, rối loạn lipid máu,…) Do đó, việc sử dụng đồng thời nhiều thuốc là không thể tránh khỏi.

Với những tác động phức tạp trên, Collavant n2 vẫn là một lựa chọn lý tưởng cho sức khoẻxương khớp của chị em. Hoạt chất được chứng minh có tính an toàn cao: không có tương tác thuốc, không ảnh hưởng đến chức năng gan, thận, không gây kích ứng đường tiêu hoá và không ảnh hưởng đến các chỉ số đường huyết, huyết áp, lipid máu.

3. Can thiệp dùng thuốc

+ Liệu pháp hormone thay thế: sử dụng liệu pháp estrogen đơn độc hoặc liệu pháp estrogen phối hợp progestogen. Là phương pháp điều trị cơ bản giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng đau xương khớp ở phụ nữ mãn kinh. Việc sử dụng liệu pháp hormone cần được cá nhân hóa dựa trên tiền sử bệnh, tình trạng triệu chứng và ưu tiên của từng bệnh nhân.

Tuy nhiên, nếu đau xương khớp có biểu hiện viêm thực sự (sưng, nóng, cứng khớp buổi sáng kéo dài), cần đi khám chuyên khoa cơ xương khớp để loại trừ các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh hệ thống.

Việc nhận diện sớm những cơn đau ở tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh chính là cơ hội vàng để chủ động bảo vệ hệ xương khớp. Đầu tư cho hệ cơ xương khớp của bạn hôm nay sẽ giúp bạn thoải mái vận động thể thao, du lịch và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn trong 20-30 năm tới.

Hiểu rõ về vai trò của Hyaluronic Acid giúp người bệnh biết khi nào nên bổ sung, khi nào nên kết hợp HA cùng các phương pháp điều trị khác, từ đó hướng tới mục tiêu chăm sóc khớp toàn diện và bền vững.

Hyaluronic Acid và vai trò với khớp?

Hyaluronic Acid (HA) là một polysaccharide tự nhiên có mặt trong nhiều mô của cơ thể, tập trung nhiều nhất ở dịch khớp, sụn khớp và mô liên kết. Acid hyaluronic (HA) đóng vai trò quan trọng, giúp bôi trơn, giảm ma sát giữa các đầu xương và bảo vệ sụn khớp. Bên cạnh đó HA còn giảm viêm, kích thích sản xuất proteoglycan và collagen type II, đồng thời ức chế enzyme phá hủy sụn.

Ở trạng thái khỏe mạnh, dịch khớp có độ nhớt và độ đàn hồi cao nhờ nồng độ HA phù hợp. Chính đặc tính này giúp khớp vận động trơn tru, hạn chế mài mòn sụn ngay cả khi phải chịu trọng lượng cơ thể và các lực cơ học lặp đi lặp lại mỗi ngày.

Tuy nhiên trong các trường hợp thoái hóa khớp hoặc viêm khớp, tổn thương sụn khớp kéo dài, Hyaluronic Acid tự nhiên trong dịch khớp giảm cả về số lượng lẫn chất lượng. Khi đó, dịch khớp mất độ nhớt và đàn hồi vốn có, khiến hai đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau. Cảm giác đau, tiếng lạo xạo khi vận động và hiện tượng sưng cứng khớp chính là hệ quả của tình trạng này.

Khi nào nên bổ sung Hyaluronic Acid (HA)? Dạng uống hay tiêm phù hợp?

Hiện nay, tiêm HA trực tiếp vào khớp được xem là giải pháp can thiệp tại chỗ, thường được sử dụng cho thoái hóa khớp mức độ nhẹ đến trung bình (giai đoạn 2-3 theo Kellgren-Lawrence), đặc biệt khớp gối, với triệu chứng đau, cứng khớp và giảm vận động. Các nghiên cứu cho thấy sử dụng HA đường tiêm giúp giảm nhanh các triệu chứng đau và cải thiện vận động. Tuy nhiên, đây là thủ thuật y khoa, cần thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa, có thể gặp phản ứng tại chỗ và không phù hợp với mọi đối tượng.

Tuy nhiên khi tiêm acid Hyaluronic vào khớp ta có thể gặp một số phản ứng sau đây: viêm và ngứa tại chỗ tiêm, đôi khi gây phiền phức cho bệnh nhân là nhiễm trùng do sai kĩ thuật tiêm vô trùng. Vì vây, khi tiêm người ta phải đạt chất lượng về kĩ thuật vô trùng.

Bên cạnh HA tiêm, một lựa chọn an toàn và tiện dụng hơn cho người dùng đó là sử dụng HA đường uống.

HA uống ( trọng lượng phân tử thấp) nên dễ hấp thu hệ thống, tăng nồng độ HA trong huyết thanh và dịch khớp, giảm cytokine viêm (TNF-α, IL-1β), MMPs, iNOS, COX-2, dẫn đến giảm sưng khớp và đau. Ngoài ra sử dụng HA dưới dạng viên uống thường được kết hợp thêm một số thành phần như Collagen type 2 tự nhiên, Curcumin, vitamin C…. là các chất tự nhiên có vai trò kháng viêm, giúp tăng cường hiệu quả kháng viêm và bảo vệ sụn khớp.

Kết luận

HA là một thành phần quan trọng trong dịch khớp, phù hợp sử dụng trong các bệnh lý tổn thương sụn khớp, thoái hóa khớp… Người bệnh có thể sử dụng HA dưới dạng đường uống hoặc tiêm dưới sự tư vấn của bác sĩ chuyên môn trong từng trường hợp cụ thể để đạt được hiệu quả tốt nhất, giúp chăm sóc khớp toàn diện và lâu dài.

Triệu chứng lâm sàng:

• Nhiều bệnh nhân có thể nghe hoặc cảm nhận thấy tiếng “rắc” ở gối ngay sau chấn thương, sau đó là đau và sưng nề khớp gối.
• Lỏng gối: một thời gian sau khi hết đau và sưng nề khớp gối, người bệnh có thể đi lại bình thường nhưng sẽ thấy lỏng gối, thể hiện bởi những triệu chứng như: Cảm giác chân yếu hoặc không thật chân khi đi lại; Không thể đi bộ nhanh được, nhất là trên mặt đường không bằng phẳng, thỉnh thoảng đang đi bị trẹo gối; Đi lên đi xuống cầu thang khó khăn, cảm giác rất sợ khi phải đặt chân bị chấn thương xuống trước. Nếu cố gắng chơi thể thao trở lại, người bệnh không thể hoặc rất khó để trụ bên chân chấn thương, không thể chạy nhanh hoặc chạy theo hình chữ chi, đôi khi đang chạy, người bệnh tự ngã mặc dù không có va chạm.
• Teo cơ: đùi bên chấn thương nhỏ dần do teo cơ, nhất là mặt trước do teo cơ tứ đầu đùi. Đây là hậu quả của đau, lỏng gối nên người bệnh không vận động chân bị chấn thương, khi đi lại chủ yếu tì đè bên chân lành, dẫn đến cơ đùi càng ngày teo và chân càng yếu.

Hậu quả do tổn thương dây chằng  chéo trước
Khi dây chằng  chéo trước bị đứt, quan hệ động học giữa xương đùi và xương chày thay đổi, sự phân phối và truyền lực từ đùi xuống cẳng chân không bình thường, từ đó dẫn đến hai tổn thương thứ phát là rách sụn chêm và thoái hóa khớp:

• Tổn thương sụn chêm thứ phát: sụn chêm lúc đầu có thể còn nguyên vẹn và gắn chặt vào mâm chày. Do tổn thương dây chằng chéo trước, mâm chầy bị di động ra trước và sụn chêm bị kẹt dưới lồi cầu trong xương đùi và khi gối gấp, nó bị nghiền và do đó sẽ bị rách ở sừng sau. Sự lặp đi lặp lại của hiện tượng này có thể làm cho đường rách lan rộng thêm ra sừng trước và sừng giữa. Hiện tượng này cũng có thể gặp ở sụn chêm ngoài nhưng ít hơn vì sụn chêm ngoài di động hơn so với sụn chêm trong.
• Tổn thương thoái hóa khớp: do sự thay đổi về động học của khớp gối dẫn đến những tổn thương thoái hóa và tổn thương xương.

Xử trí thế nào?

Khi gặp chấn thương vùng khớp gối, tốt nhất, người bệnh không nên tự điều trị bằng các phương pháp như đắp lá, dán cao, bẻ gối… mà nên đến khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác.
Trường hợp tổn thương đứt dây chằng chéo trước không hoàn toàn, việc phẫu thuật sẽ được cân nhắc dựa trên nhiều yếu tố.
– Nếu bệnh nhân nữ hoặc bệnh nhân không có nhu cầu vận động cao, mức độ lỏng gối không nhiều, không kèm theo các thương tổn khác như sụn chêm… thì có thể không cần thiết phải phẫu thuật. Tuy nhiên, ngay sau khi chấn thương, bệnh nhân cần được bất động gối bằng nẹp trong 3-4 tuần tùy theo thương tổn cụ thể và kết hợp với thuốc điều trị.
– Một số trường hợp bệnh nhân có nhu cầu vận động cao hoặc thương tổn đứt dây chằng chéo trước không hoàn toàn nhưng phần còn lại của dây chằng không đảm bảo chức năng, tránh nguy cơ thoái hóa gối sau này cũng như chơi thể thao trở lại thì lựa chọn phẫu thuật là hợp lý.Trong trường hợp tổn thương đứt dây chằng chéo trước hoàn toàn, phẫu thuật là sự lựa chọn cần thiết.

TS.BS. Nguyễn Mạnh Khánh (Phó Trưởng khoa CTCH II, Bệnh viện Việt Đức)

Ngày 07,08,09 tháng 07 năm 2022, tại khách sạn InterContinental Nha Trang, Hội nội soi khớp và thay khớp Việt Nam (VAAS) và Liên chi hội Nội soi Cơ xương khớp Tp.HCM (HAS) đã phối hợp tổ chức hội nghị khoa học thường niên và Đại hội với chủ đề: “Tái tạo khớp – Kiến thức cập nhật”.

Hội nghị được tổ chức với quy mô lớn, lần đầu tiên có sự kết hợp giữa hai tổ chức VAAS và HAS để xây dựng một chương trình đào tạo với hơn 60 bài báo cáo khoa học về thay khớp háng và nội soi khớp vai, các bài báo cáo về điều trị phẫu thuật dây chằng gối, điều trị chấn thương khớp cổ chân.

Hội nghị lần này là nơi diễn ra các trao đổi khoa học với các chuyên gia nội soi, thay khớp và đặc biệt là sự phát triển của lĩnh vực Y Học Thể Thao, các chuyên gia hàng đầu đến từ Mỹ, Đức, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Ấn Độ… và các phẫu thuật viên chuyên nội soi khớp – thay khớp ở mọi miền đất nước Việt Nam nhằm nâng cao trình độ chẩn đoán, điều trị bệnh cơ xương khớp bằng phẫu thuật nội soi cũng như tăng cường tình hữu nghị của Việt Nam với các nước trên thế giới.

Hội nghị diễn ra với nhiều bài báo cáo chất lượng đến từ các chuyên gia trong và ngoài nước

Nhãn hàng Tendoactive – vinh dự là một trong những nhà tài trợ đồng hành với hội nghị. Với mục tiêu mang đến những thông tin hữu ích về sản phẩm tới các bác sĩ đầu ngành trong và ngoài nước, trong hỗ trợ điều trị các bệnh lý gân, dây chằng. Đặc biệt thường gặp đối với các bác sĩ nội soi thay khớp, phẫu thuật khớp là đối tượng bệnh nhân sau phẫu thuật tái tạo dây chằng, mổ nối gân.

Các bác sĩ ghé thăm gian hàng Tendoactive tại hội nghị

Tendoactive nhận được nhiều sự quan tâm từ các bác sĩ về công thức độc đáo cùng với cơ chế tác dụng được chứng minh qua nhiều nghiên cứu invitro và nghiên cứu trên lâm sàng. Sản phẩm được đánh giá cao về hiệu quả khi phối hợp với các phương pháp điều trị hiện nay, cũng như nhận được nhiều phản hồi tích cực từ bệnh nhân sau khi sử dụng.

Bác sĩ Trần Anh Vũ – cố vấn chuyên môn của nhãn hàng và các cầu thủ CLB Khánh Hòa – Nha Trang

Tendoactive ( bao gồm Collagen typ 1 thủy phân, Mucopolysaccharid, VitaminC, Mangan) được sử dụng trong các trường hợp tổn thương gân, dây chằng như rách, đứt gân hoặc dây chằng, bong gân, viêm gân, giãn dây chằng, sau mổ tái tạo dây chằng, mổ nối gân.

Tendoactive đã, đang và sẽ luôn đặt các yếu tố chuyên môn cũng như hiệu quả điều trị cho bệnh nhân lên hàng đầu. Hi vọng với sự ủng hộ từ các y bác sĩ, Tendoactive có thể cung cấp một giải pháp hữu ích trong quá trình điều trị các bệnh lý gân, dây chằng để đem lại những lợi ích tích cực cho bệnh nhân.

Cấu trúc khớp vai

Toàn bộ cấu trúc của vùng vai bao gồm: xương bả vai, xương đòn, xương cánh tay được hỗ trợ bởi các mô mềm gồm cơ, dây chằng. Chóp xoay khớp vai bao gồm các gân cơ cánh tay và cơ vai bám vào đầu trên xương cánh tay. Các gân cơ bám chắc và giao thoa với nhau thành gân chóp xoay, có chức năng giữ vững khớp vai.

Tổn thương chóp xoay thường gặp nhiều nhất ở những người phải vận động khớp vai thường xuyên, nhất là trong trường hợp có các động tác lặp đi lặp lại đưa tay lên quá đầu trong công việc hàng ngày hoặc chơi thể thao (thợ sơn, thợ mộc, vẽ tranh tường, chơi cầu lông, tennis, bơi lội,…) hoặc có tiền sử mang vác nặng, hoạt động quá mức của khớp vai…, gân khớp vai rất dễ bị tổn thương, kích thích gây phản ứng viêm.

Các triệu chứng của Viêm gân chóp xoay

Triệu chứng đầu tiên luôn là đau tại khớp vai. Cơn đau thường có những đặc điểm:

• Ban đầu thường là đau đột ngột khi với tay lấy đồ, nâng vật nặng hoặc khi vận động mạnh (như chơi thể thao). Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng nặng dần lên, có cảm giác yếu, mỏi cánh tay khi nhấc tay và khi làm việc, khiến người bệnh khó thực hiện được những việc như chải đầu, khó mặc áo hay đưa tay ra phía sau đầu.
• Giai đoạn đầu, đau ở mức độ nhẹ cả khi vận động lẫn khi nghỉ ngơi. Về sau đau thường xuất hiện vào đêm khuya, sau một ngày hoạt động nhiều và khiến bệnh nhân mất ngủ, nhất là khi nằm nghiêng về bên vai bị đau.
• Cảm thấy đau khi đẩy đồ vật ra xa bằng tay nhưng kéo lại thì thường không đau.
• Đau âm ỉ sâu trong vai, đau có thể lan lên tới cổ (làm dễ nhầm lẫn với thoái hóa cột sống cổ), hoặc lan xuống cánh tay nhưng không vượt quá vùng khuỷu tay.
• Bệnh lâu ngày dẫn tới rách lớn chóp xoay làm bệnh nhân cử động vai khó khăn, đặc biệt khi dang tay lên tới đầu, rách nặng hơn làm bệnh nhân không giơ tay lên được, hoặc khi giơ tay lên được thì khi hạ xuống, tay sẽ bị rớt đột ngột mà không thể giữ lại được.

Các biện pháp điều trị bệnh Viêm gân chóp xoay

Mục tiêu của việc điều trị là giảm đau và phục hồi chức năng khớp vai. Tùy thuộc vào mức độ triệu chứng, tình trạng viêm hay rách chóp xoay, tuổi và nhu cầu vận động của bệnh nhân mà sẽ có từng chiến lược điều trị khác nhau.

Điều trị không phẫu thuật: sẽ được ưu tiên áp dụng trong phần lớn các trường hợp, chỉ khi các biện pháp này không đạt kết quả người ta mới cân nhắc đến việc điều trị bằng phương pháp phẫu thuật. Thời gian điều trị theo phương pháp này thường kéo dài từ vài tuần cho đến vài tháng. Các biện pháp cụ thể gồm có:

• Nghỉ ngơi: BS sẽ yêu cầu bệnh nhân tăng cường nghỉ ngơi, hạn chế việc thực hiện các động tác giơ tay cao quá đầu, thay đổi công việc hiện tại nếu công việc buộc phải thực hiện nhiều những động tác trên.
• Áp dụng các bài tập vật lý trị trị liệu phù hợp sẽ giúp khôi phục biên độ vận động và tăng cường sức mạnh cho khớp vai. Chườm lạnh lên chỗ đau sẽ giúp giảm đau, viêm trong các cơn đau cấp.
• Dùng các thuốc kháng viêm, giảm đau loại non-Steroid và thuốc giãn cơ: giúp làm giảm đau, giảm sưng khớp vai. Tuy nhiên, thuốc này có thể gây đau dạ dày, xuất huyết. Vì thế cần thận trọng và có chỉ định của bác sĩ trước khi sử dụng.
• Các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, giúp cung cấp các thành phần thiết yếu cho gân để thúc đẩy quá trình tự phục hồi từ bên trong, phổ biến là các sản phẩm chứa collagen typ 1, kết hợp với mucopolysacharid, vitamin C và Mangan.
• Với các trường hợp tình trạng viêm nặng, kéo dài có thể tiêm corticoid trực tiếp vào khớp.

Tuy nhiên, việc tiêm corticoid nội khớp có thể làm yếu gân và làm chậm quá trình lành gân. Việc tiêm corticoid trực tiếp vào khớp nói chung cần được thực hiện cẩn thận trong môi trường vô trùng và được thực hiện bởi bác sĩ được đào tạo bài bản về tiêm nội khớp vì nếu bị nhiễm trùng, tràn máu vào ổ khớp sẽ rất tai hại, khớp vai có nguy cơ mất chức năng vĩnh viễn.

Can thiệp phẫu thuật: thường chỉ áp dụng khi các biện pháp điều trị khác không đạt được kết quả mong muốn.

Phòng ngừa tình trạng viêm gân chóp xoay:

Bạn nên duy trì các thói quen sinh hoạt, vận động điều đổ để hạn nguy cơ cũng như diễn tiến đau gân chóp xoay:

• Với các tổn thương nhẹ, đôi khi bạn chỉ cần nghỉ ngơi hợp lý.
• Dùng thuốc và luyện tập theo đúng chỉ dẫn của bác sỹ;
• Cố gắng tránh làm việc bằng tay đang bị bệnh;
• Sử dụng các sản phẩm bổ sung để tăng cường độ dẻo dai cho gân dây chằng và hạn chế nguy cơ chấn thương nếu như bạn thường xuyên chơi thể thao hoặc các công việc vận động lặp đi lặp lại.

BTV Dược sĩ Thanh Hoa

Khách mời chương trình:
TS BS Tăng Hà Nam Anh – Chủ tịch Hội Nội soi Cơ Xương Khớp TPHCM, Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình BV Tâm Anh.

Dây chằng được cấu tạo từ các mô sợi gồm nhiều sợi collagen (>90% là collagen type 1) liên kết chặt chẽ với nhau giúp kết nối xương khớp, đồng thời cố định và bảo vệ sụn khớp.  Dây chằng giãn khi bị căng, kéo giãn quá mức nhưng không đứt hoàn toàn, gây nên cơn đau dữ dội, vùng bị tổn thương có dấu hiệu sưng nề, khớp trở nên lỏng lẻo, hạn chế vận động, giãn dây chằng kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được điều trị đúng cách.

Các phương pháp điều trị giãn dây chằng bao gồm các phương pháp không dùng thuốc như nghỉ ngơi, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng.

Bên cạnh đó sử dụng các thuốc và thực phẩm chức năng trong điều trị giãn dây chằng nói riêng và các bệnh lý gân dây chằng cũng rất quan trọng. Góp phần giảm các triệu chức tại chỗ, cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân cũng như hỗ trợ cho quá trình điều trị, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng diễn ra tốt hơn. Cùng tìm hiểu rõ hơn về thuốc và thực phẩm chức năng trong điều trị bệnh gân, dây chằng.

1,Thuốc chống viêm giảm đau

Người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau phổ biến như paracetamol (acetaminophen) hoặc các thuốc thuộc dòng giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs) thường được dùng như Aspirin, Ibuprofen, Naprosyn. Các thuốc có tác dụng mạnh hơn có Indocin, Celebrex, Lodine, Mobic…

Tuy nhiên các thuốc NSAIDs có tác dụng phụ thường gặp là kích ứng và có thể gây loét, chảy máu dạ dày. Đặc biệt với những người có tiền sử bệnh lý dạ dày, hút thuốc lá, nghiện rượu… thì nguy cơ càng cao hơn. Ngoài ra cũng ghi nhận tác dụng phụ gây tổn thương cầu thận.

Do vậy các thuốc giảm đau kháng viêm thường không được chỉ định sử dụng kéo dài. Việc dùng thuốc NSAIDs trong điều trị cần cân nhắc đến hiệu quả giảm đau và những tác dụng không mong muốn của thuốc. Không để tình trạng lệ thuộc thuốc.

2, Tiêm corticoid

Tiêm corticoid trực tiếp vào gân, dây chằng giúp giảm nhanh và mạnh phản ứng viêm khu trú tại vị trí tiêm so với các thuốc kháng viêm truyền thống dùng đường uống như paracetamol, các thuốc NSAIDs

Việc xác định các vị trí tiêm chính xác nhằm đạt hiệu quả cao, tránh tổn thương thêm gân, cơ, dây chằng không phải luôn dễ dàng do các khớp có cấu trúc giải phẫu phức tạp. Chính vì vậy, việc tiêm corticoid vào gân, dây chằng khuyến cáo hết sức hạn chế và thận trọng, chỉ tiêm trong điều kiện vô khuẩn, có chỉ định của bác sỹ chuyên khoa.

3, Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (Plate rich plasma-PRP)

Sở dĩ cần lấy một nồng độ lớn tiểu cầu trong PRP vì tiểu cầu có chứa rất nhiều các yếu tố giúp chống viêm, làm lành vết thương và thúc đẩy tái tạo mô mới.

Công nghệ tế bào gốc tự thân PRP là công nghệ sinh học tự nhiên, thực hiện bằng cách tách tiểu cầu từ máu của chính người bệnh, tập trung với nồng độ cao (khoảng 3-7 lần nồng độ bình thường), đưa ngược trở lại vào từng vị trí cần thiết trên cơ thể người bệnh giúp hồi phục nhanh các tổn thương của mô bệnh, tăng sinh các mô khỏe mạnh và do đó làm chậm lại tiến trình lão hóa sinh lý của cơ thể.

Tuy nhiên chi phí khá cao, khoảng 4-5 triệu 1 mũi. Thường được chỉ định trong các trường hợp có rách đứt gân, dây chằng, sau mổ nối gân, mổ tái tạo dây chằng.

4, Thực phẩm bổ sung

Các thực phẩm bổ sung có chứa thành phần collagen type 1, mucopolysaccharid thường được dùng bổ trợ trong quá trình điều trị bệnh lý gân, dây chằng.

Collagen typ 1 chiếm tới 95 – 99% collagen trong gân và chiếm 90% collagen trong dây chằng. Do đó việc bổ sung collagen typ 1 giúp cung cấp nguyên liệu để tái tạo cấu trúc gân, dây chằng, duy trì độ dẻo dai và khả năng chịu lực cho gân và dây chằng. Hỗ trợ cho quá trình phục hồi gân, dây chằng.. Mucopolysaccharid là thành phần quan trọng trong chất nền của cấu trúc gân, dây chằng, giúp liên kết các sợi collagen với nhau, từ đó thiết lập lại trình tự cấu trúc các sợi Collagen, giúp tái tạo hình dạng gân và dây chằng.

Bên cạnh đó các thực phẩm bổ sung cũng ít ghi nhận tác dụng không mong muốn, thường có thể sử dụng trong thời gian dài. Quan trọng cần lựa chọn những sản phẩm phù hợp, nguồn gốc rõ ràng để đạt được hiệu quả hỗ trợ cho quá trình điều trị.

Nguồn: Theo sức khỏe đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế