Chạy bộ không phải là môn thể thao đối kháng như bóng đá, nơi nguy cơ gặp phải các chấn thương cấp tính như đứt dây chằng, gãy xương… tương đối cao. Tuy nhiên, runner lại thường xuyên phải thực hiện các động tác lặp đi lặp lại với tần suất lớn. Khi quãng đường hoặc cường độ tập luyện tăng lên, gân và cơ phải chịu tải liên tục, từ đó có thể xuất hiện các vi chấn thương hoặc tình trạng quá tải.

Khi nhắc đến “viên uống bổ gân”, nhiều người có thể nghĩ ngay đến một hình thức PR, quảng cáo hay giới thiệu sản phẩm. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa chấn thương trong chạy bộ, việc bổ sung dưỡng chất cho gân cũng là một vấn đề đáng được quan tâm.

Có nên sử dụng viên uống bổ gân không?

Câu trả lời là có thể cân nhắc, đặc biệt khi người chạy có nhu cầu bổ sung dưỡng chất một cách có chủ đích cho mô gân.

Tuy nhiên, việc nhiều người còn e ngại hoặc không thực sự tin tưởng vào các sản phẩm bổ sung cũng là điều dễ hiểu. Thị trường thực phẩm bảo vệ sức khỏe hiện nay rất đa dạng, chất lượng sản phẩm không đồng đều, trong khi những thông tin quảng cáo đôi khi khiến người dùng khó phân biệt đâu là sản phẩm có cơ sở khoa học rõ ràng.

Do đó, thay vì nhìn nhận tất cả các sản phẩm bổ sung dưới một góc độ, có thể xem xét chúng dựa trên mục đích sử dụng và bằng chứng khoa học.

Một ví dụ khá quen thuộc với runner là gel năng lượng. Tại các giải chạy, gel được sử dụng rất phổ biến để bổ sung năng lượng theo một mục đích cụ thể. Omega-3 cũng là một loại thực phẩm bổ sung quen thuộc với nhiều người, đặc biệt là các runner nữ. Tương tự, viên uống bổ gân cũng có thể được nhìn nhận như một hình thức bổ sung có mục đích, thay vì xem đó là sản phẩm thay thế cho chế độ ăn uống hoặc tập luyện.

Ăn uống đầy đủ có đủ để chăm sóc gân?

Khi nói về dinh dưỡng, có một quan điểm khá phổ biến là “ăn gì bổ nấy”. Chẳng hạn, ăn gân bò để bổ sung collagen, ăn cá để cung cấp protein và collagen…Quan điểm này không sai, bởi chế độ ăn uống vẫn luôn là nền tảng để cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ từ một bữa ăn thông thường, chúng ta rất khó xác định chính xác cơ thể đang được cung cấp bao nhiêu hàm lượng của một thành phần cụ thể. Đồng thời, cũng khó biết lượng dưỡng chất đó có đáp ứng được nhu cầu của một mô cụ thể như gân hay không.

Vì vậy, việc bổ sung bằng viên uống không có nghĩa là thay thế chế độ ăn uống. Mục đích là bổ sung có chủ đích một số thành phần liên quan đến cấu trúc và hoạt động của mô gân, bên cạnh một chế độ ăn uống đầy đủ.

Collagen và mucopolysaccharides có vai trò gì đối với gân?

Gân là mô liên kết có khả năng chịu lực cao, trong đó collagen type I là thành phần cấu trúc chính, góp phần tạo nên đặc tính cơ học và khả năng chịu lực của gân. Bên cạnh collagen, mucopolysaccharides cũng là nhóm thành phần được quan tâm trong các công thức bổ sung cho gân, liên quan đến cấu trúc và môi trường ngoại bào của mô.

Vì vậy, khi lựa chọn một sản phẩm bổ sung cho gân, không nên chỉ nhìn vào việc sản phẩm có collagen hay không. Quan trọng hơn là cần xem xét công thức có sự phối hợp các thành phần phù hợp hay không và sản phẩm có cơ sở khoa học để chứng minh hiệu quả hay không.

Đây cũng là điểm cần lưu ý khi thị trường có rất nhiều sản phẩm được quảng cáo với những công dụng tương tự nhau. Một sản phẩm dù được giới thiệu với những thông tin hấp dẫn đến đâu thì vẫn nên có các nghiên cứu rõ ràng để đánh giá hiệu quả.

Một trong những yếu tố có thể được quan tâm khi đánh giá tác động của sản phẩm lên mô gân là Tenomodulin.

Tenomodulin là một protein được biểu hiện ở tế bào gân và được xem là một dấu ấn sinh học liên quan đến sự phát triển và hoạt động của mô gân. Do đó, bên cạnh việc xem xét thành phần của một sản phẩm, các nghiên cứu đánh giá những thay đổi liên quan đến Tenomodulin cũng có thể cung cấp thêm thông tin về tác động của công thức đối với mô gân.

Điều này cũng cho thấy rằng khi lựa chọn một sản phẩm bổ sung cho gân, người dùng không nên chỉ dựa vào lời quảng cáo hay số lượng thành phần được ghi trên bao bì, mà nên quan tâm đến bằng chứng nghiên cứu thực tế của sản phẩm.

Runner có nên bổ sung dưỡng chất cho gân?

Không phải runner nào cũng bắt buộc phải sử dụng viên uống bổ gân. Việc chăm sóc gân trước hết vẫn cần bắt đầu từ những yếu tố cơ bản như ăn uống đầy đủ, kiểm soát khối lượng và cường độ tập luyện, nghỉ ngơi và phục hồi hợp lý.

Tuy nhiên, với những người chạy bộ thường xuyên, có khối lượng vận động cao hoặc muốn chủ động bổ sung dưỡng chất cho các cấu trúc chịu tải nhiều như gân, việc sử dụng sản phẩm bổ sung có công thức phù hợp và có nghiên cứu rõ ràng có thể được cân nhắc. Cũng giống như việc runner quan tâm đến phòng trị liệu để giãn cơ, sử dụng sản phẩm hỗ trợ sức khỏe khớp hay bổ sung canxi cho xương, gân cũng là một cấu trúc cần được quan tâm trong quá trình chạy bộ lâu dài.

Tóm lại, thay vì chỉ quan tâm đến việc xử lý khi đã xuất hiện đau hoặc chấn thương, runner có thể chủ động hơn trong việc chăm sóc và bổ sung dưỡng chất cho gân, kết hợp với dinh dưỡng, tập luyện và nghỉ ngơi phù hợp để duy trì sức khỏe gân trong quá trình chạy bộ.

Dược sĩ: Hồ Thị Thanh Huệ

• Thay đổi thành phần cấu tạo gân ( Sụt giảm đáng kể Collagen type I và các thành phần khác)
• Giảm dấu ấn đặc hiệu (Tenomodulin) có tác dụng thúc đẩy gân trưởng thành
• Diễn ra quá trình viêm mạn tính, do đó ảnh hưởng nghiêm trọng đặc tính cơ sinh học của gân
• Tình trạng lão hóa – làm xấu đi các cấu trúc khác xung quanh gân chóp xoay ( Điểm bám gân vào xương, cơ quanh vai và mật độ xương).

Một điểm quan trọng nữa là không phải mọi rách gân đều gây đau ngay. Nhiều trường hợp rách không có triệu chứng và chỉ tình cờ phát hiện khi chụp cộng hưởng từ. Vì vậy, việc không đau không đồng nghĩa với việc gân hoàn toàn khỏe mạnh.

Do đó, đối với người trung niên, cao tuổi việc bảo tồn và phục hồi cấu trúc của gân ngay từ sớm là rất quan trọng, kể cả khi chưa có triệu chứng. Bên cạnh việc duy trì tập luyện thể thao, việc chủ động sử dụng các sản phẩm có công thức kết hợp của Collagen type 1, Mucopolysaccarides, Vitamin C và Mangan đã được chứng minh giúp bảo vệ cấu trúc gân, tăng cường tổng hợp collagen, tăng giải phóng các dấu ấn đặc hiệu (Tenomodulin) thúc đẩy tái tạo cấu trúc gân.

Vì vậy, hãy bảo vệ sức khoẻ gân cơ của bạn ngay từ sớm!

Dược sĩ: Hồ Thị Thanh Huệ

Đứt dây chằng chéo trước là một trong những chấn thương thường gặp nhất ở vùng khớp gối, có thể xảy đến với bất kỳ ai, bất kỳ độ tuổi nào. Tuy nhiên hoàn cảnh thường gặp chấn thương là trong khi chơi thể thao ( bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, tennis…), kế đến là do tai nạn giao thông ( va chạm xe máy, xe đạp, ôtô…) và do tai nạn sinh hoạt ( ngã trượt chân cầu thang, trên sàn nhà…)

Triệu chứng lâm sàng:

• Nhiều bệnh nhân có thể nghe hoặc cảm nhận thấy tiếng “rắc” ở gối ngay sau chấn thương, sau đó là đau và sưng nề khớp gối.
• Lỏng gối: một thời gian sau khi hết đau và sưng nề khớp gối, người bệnh có thể đi lại bình thường nhưng sẽ thấy lỏng gối, thể hiện bởi những triệu chứng như: Cảm giác chân yếu hoặc không thật chân khi đi lại; Không thể đi bộ nhanh được, nhất là trên mặt đường không bằng phẳng, thỉnh thoảng đang đi bị trẹo gối; Đi lên đi xuống cầu thang khó khăn, cảm giác rất sợ khi phải đặt chân bị chấn thương xuống trước. Nếu cố gắng chơi thể thao trở lại, người bệnh không thể hoặc rất khó để trụ bên chân chấn thương, không thể chạy nhanh hoặc chạy theo hình chữ chi, đôi khi đang chạy, người bệnh tự ngã mặc dù không có va chạm.
• Teo cơ: đùi bên chấn thương nhỏ dần do teo cơ, nhất là mặt trước do teo cơ tứ đầu đùi. Đây là hậu quả của đau, lỏng gối nên người bệnh không vận động chân bị chấn thương, khi đi lại chủ yếu tì đè bên chân lành, dẫn đến cơ đùi càng ngày teo và chân càng yếu.

Hậu quả do tổn thương dây chằng chéo trước 

Khi dây chằng  chéo trước bị đứt, quan hệ động học giữa xương đùi và xương chày thay đổi, sự phân phối và truyền lực từ đùi xuống cẳng chân không bình thường, từ đó dẫn đến hai tổn thương thứ phát là rách sụn chêm và thoái hóa khớp:

• Tổn thương sụn chêm thứ phát: sụn chêm lúc đầu có thể còn nguyên vẹn và gắn chặt vào mâm chày. Do tổn thương dây chằng chéo trước, mâm chầy bị di động ra trước và sụn chêm bị kẹt dưới lồi cầu trong xương đùi và khi gối gấp, nó bị nghiền và do đó sẽ bị rách ở sừng sau. Sự lặp đi lặp lại của hiện tượng này có thể làm cho đường rách lan rộng thêm ra sừng trước và sừng giữa. Hiện tượng này cũng có thể gặp ở sụn chêm ngoài nhưng ít hơn vì sụn chêm ngoài di động hơn so với sụn chêm trong.
• Tổn thương thoái hóa khớp: do sự thay đổi về động học của khớp gối dẫn đến những tổn thương thoái hóa và tổn thương xương.

Xử trí thế nào?

Khi gặp chấn thương vùng khớp gối, tốt nhất, người bệnh không nên tự điều trị bằng các phương pháp như đắp lá, dán cao, bẻ gối… mà nên đến khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác.

Trường hợp tổn thương đứt dây chằng chéo trước không hoàn toàn, việc phẫu thuật sẽ được cân nhắc dựa trên nhiều yếu tố.
– Nếu bệnh nhân nữ hoặc bệnh nhân không có nhu cầu vận động cao, mức độ lỏng gối không nhiều, không kèm theo các thương tổn khác như sụn chêm… thì có thể không cần thiết phải phẫu thuật. Tuy nhiên, ngay sau khi chấn thương, bệnh nhân cần được bất động gối bằng nẹp trong 3-4 tuần tùy theo thương tổn cụ thể và kết hợp với thuốc điều trị.
– Một số trường hợp bệnh nhân có nhu cầu vận động cao hoặc thương tổn đứt dây chằng chéo trước không hoàn toàn nhưng phần còn lại của dây chằng không đảm bảo chức năng, tránh nguy cơ thoái hóa gối sau này cũng như chơi thể thao trở lại thì lựa chọn phẫu thuật là hợp lý.Trong trường hợp tổn thương đứt dây chằng chéo trước hoàn toàn, phẫu thuật là sự lựa chọn cần thiết.

TS.BS. Nguyễn Mạnh Khánh (Phó Trưởng khoa CTCH II, Bệnh viện Việt Đức)

Dược sĩ: Hồ Thị Thanh Huệ

Vì sao khi chơi pickleball dễ bị đau vai?

Triệu chứng đau vai khi chơi pickleball rất phổ biến. Động tác đánh bóng, nhất là khi đánh bóng với kỹ thuật sai có thể tạo ra áp lực lớn lên cơ và khớp vai. Điều này thường gặp ở những người mới bắt đầu chưa quen với cách chơi hoặc chưa được hướng dẫn đúng cách.

Thứ hai, chuyển động lặp đi lặp lại khi đánh bóng trong suốt trận đấu cũng có thể dẫn đến tình trạng căng cơ hoặc chấn thương gân. Khi cơ bắp không được nghỉ ngơi và phục hồi đầy đủ, nguy cơ chấn thương sẽ gia tăng.

Cuối cùng, độ tuổi và tình trạng sức khỏe tổng thể cũng ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng đau vai. Những người lớn tuổi hoặc có tiền sử bệnh lý như viêm khớp, viêm gân thường có nguy cơ cao hơn khi tham gia vào các hoạt động thể chất, trong đó có pickleball.

Đau vai có thể là dấu hiệu của bệnh gì?

Căng cơ

Căng cơ là tình trạng cơ bắp bị kéo giãn quá mức, thậm chí bị rách do hoạt động với cường độ mạnh hoặc sử dụng cơ không đúng cách. Đối với bộ môn Pickleball, người chơi sử dụng cơ vai để thực hiện các động tác đánh bóng liên tục, dễ gây ra tình trạng căng cơ. Đặc biệt với những người mới chơi hoặc chưa khởi động kĩ trước khi chơi.

Biểu hiện mỏi cơ sau mỗi trận đấu có thể là dấu hiệu căng cơ vai. Các triệu chứng đau âm ỉ có thể xuất hiện sau đó, đau tăng lên khi cử động tay, nhất là các động tác đưa tay lên cao  hoặc vung tay. Trường hợp có triệu chứng sưng tấy, hoặc cơn đau dữ dội thì rất có thể bạn đã gặp chấn thương nghiêm trọng hơn như viêm cơ hoặc rách cơ.

Mách bạn các tips phòng ngừa và xử trí căng cơ:

• Khởi động kỹ: khởi động bằng các bài tập giãn cơ và xoay vai để giúp cơ bắp được làm nóng và trở lên linh hoạt hơn.
• Nghỉ ngơi hợp lý: bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý giữa các trận đấu để tránh gây quá tải trên cơ bắp.
• Chườm lạnh: Đặt túi chườm lạnh lên vai 15-20 phút mỗi lần, 2-3 lần/ngày.
• Sử dụng gel lạnh và massage nhẹ nhàng: bôi gel lạnh 2-3 lần/ngày kết hợp với massage nhẹ nhàng giúp giảm đau, giảm sưng viêm, thư giãn cơ vai và tăng tuần hoàn máu.

Viêm gân, dây chằng vai

Khi chơi pickleball, các động tác vung vợt nhanh và lặp đi lặp lại tạo áp lực lớn lên các gân, đặc biệt là gân của cơ chóp xoay và gân nhị đầu. Động tác đánh bóng sai kỹ thuật dễ gây ra những tổn thương trên gân dây chằng, tích lũy lại qua thời gian sẽ dẫn tới viêm gân, dây chằng. Nếu bạn có những triệu chứng sau, rất có thể bạn đã bị viêm gân:

• Cảm giác đau nhức ở vị trí vai, trước và sau cánh tay.
• Đau nhói, đau âm ỉ kéo dài, đau tăng khi cử động tay
• Sưng tấy hoặc cảm giác nóng rát ở khu vực gân.
• Cảm giác vai “lỏng lẻo” hoặc khó cử động vai
• Đau về ban đêm khi nằm nghiêng bên vai bị chấn thương

Mách bạn các tips phòng ngừa và xử trí khi có dấu hiệu viêm gân vai:

• Nghỉ ngơi: khi có dấu hiệu viêm gân vai, trước tiên bạn cần nghỉ ngơi để cơ thể có thể hồi phục, tránh tích lũy thêm các tổn thương mới.
• Bổ sung colagen type I: gân và dây chằng cần một khoảng thời gian khá dài, từ 2-3 tháng để có thể hồi phục một cách tự nhiên. Để rút ngắn quá trình này, bạn có thể bổ sung sản phẩm chứa colagen typ I là nguyên liệu tối cần thiết để tái tạo gân dây chằng, rút ngắn thời gian hồi phục.
• Thăm khám: thăm khám bác sĩ là cần thiết, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng tới chức năng vận động.
• Thuốc giảm đau/ gel lạnh: bôi gel lạnh 2-3 lần/ngày để giảm đau, giảm sưng viêm. Thuốc giảm đau kháng viêm NSAIDs được sử dụng ngắn hạn nhằm kiểm soát các triệu chứng viêm cấp tính, bạn nên dùng theo hướng dẫn của thầy thuốc.

Viêm khớp vai/ thoái hóa khớp vai

Viêm khớp là một trong những căn bệnh phổ biến nhất ảnh hưởng đến các khớp xương và điều này có mối liên hệ mật thiết với tình trạng đau vai khi chơi pickleball. Viêm khớp không chỉ gây ra đau đớn mà còn làm giảm khả năng hoạt động của khớp vai ở người chơi pickleball cũng như các môn thể thao khác như cầu lông, tennis…

Sụn khớp là một mô liên kết trơn có tính linh hoạt, đàn hồi và chắc chắn, hoạt động như một bộ phận “giảm xóc” cho cơ thể. Các lực tác động mạnh lên một vị trí có thể gây ra tổn thương sụn khớp.

Triệu chứng của viêm khớp có thể rất đa dạng, nhưng thường bao gồm:

• Đau nhức xung quanh khớp.
• Sưng tấy và nóng đỏ ở vùng bị viêm.
• Giảm khả năng vận động ở khớp.

Tuy nhiên, sụn khớp không có dây thần kinh, chính vì vậy mà những tổn thương ở sụn khớp thường không cảm nhận được. Triệu chứng đau là khi tổn thương ở sụn khớp đã kích thích phản ứng viêm ở các mô xung quanh. Tức là nếu có triệu chứng viêm, đau thì sụn khớp đã có tổn thương từ khoảng thời gian trước.

Hiện nay, các bác sĩ đặc biệt quan tâm đến tình trạng thoái hóa khớp sớm ở những người chơi thể thao. Thoái hóa khớp sớm không có biểu hiện rầm rộ nên thường dễ bị bỏ qua dẫn tới tình trạng thoái hóa nặng nề và rất khó điều trị phục hồi. Nếu bạn có triệu chứng cứng khớp, đặc biệt là vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu, hoặc khớp phát ra tiếng kêu lục cục khi cử động thì đây chính là một dấu hiệu cảnh báo thoái hóa khớp sớm.

Mách bạn:

• Bảo vệ khớp: kỹ thuật chơi đúng và chơi điều độ, nghỉ ngơi hợp lý là yếu tố quan trọng để giúp bạn tránh khỏi chấn thương.
• Bổ sung colagen type II: colagen typ II là thành phần cấu tạo chính trong sụn khớp, giúp cấu trúc khớp có tính đàn hồi, chịu lực tốt. Bổ sung colagen typ II dạng thủy phân hoặc dạng tự nhiên ngay khi có các dấu hiệu ở khớp sẽ giúp phục hồi tổn thương tốt hơn so với để tình trạng kéo dài. Nhiều chế phẩm colagen typ II hiện nay được sử dụng ở dạng tự nhiên và phối hợp thêm các thành phần khác như HA…giúp tăng hiệu quả phục hồi sụn khớp tổn thương tốt hơn
• Thăm khám bác sĩ khi có dấu hiệu đau vai để xác định chính xác chấn thương và có cách điều trị đúng

Pickleball mang lại vô số những lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, giống như các hoạt động thể thao khác, chơi pickleball cũng tiềm ẩn rủi ro gặp chấn thương. Trong đó, viêm gân khuỷu tay chính là loại chấn thương thường gặp nhất.

Viêm gân khuỷu tay là gì?

Viêm gân khuỷu tay thường gọi là tennis elbow do đây là chấn thương phổ biến ở hầu hết những người chơi tennis. Tuy nhiên, với trào lưu chơi pickleball mạnh mẽ trong thời gian gần đây, số lượng người mắc viêm gân khuỷu tay cho chơi pickleball cũng tăng lên nhanh chóng nên xuất hiện thuật ngữ “pickleball elbow”.

Viêm gân khuỷu tay là tình trạng phần gân nối  giữa cơ cánh tay và xương khuỷu tay bị tổn thương, viêm khi hoạt động thường xuyên quá mức. Các triệu chứng của khuỷu tay chơi tennis hoặc khuỷu tay chơi pickleball bao gồm:

• Đau ở bên ngoài khuỷu tay và phần xương cùi chỏ;
• Đau nhức, đau lan đến cẳng tay và cổ tay
• Đau nhẹ dai dẳng trong một vài tháng. Khi hoạt động co duỗi hoặc dùng lực cánh tay thì mức độ đau tăng lên
• Khó cầm nắm vật như bình thường do đau.

Nguyên nhân gây viêm gân khuỷu tay khi chơi pickleball

Khi chơi Pickleball, người chơi chủ yếu sử dụng cánh tay để thực hiện các cú đánh bóng. Đa số người chơi thấy pickleball không yêu cầu về thể lực quá nhiều, và họ thường có xu hướng chơi trong nhiều giờ liền mà quên mất việc cần để cho cơ thể nghỉ ngơi.  Động tác đánh bóng lặp đi lặp lại gây áp lực khiến gân cơ bị quá tải và tổn thương. Khi tổn thương vượt quá khả năng tự sửa chữa của cơ thể thì sẽ gây ra viêm gân cơ.

Bên cạnh đó, đánh bóng sai kĩ thuật và không kiểm soát tốt lực tay cũng là nguyên nhân quan trọng khiến cho khuỷu tay chịu áp lực lớn dẫn tới chấn thương. Pickleball là một bộ môn khá dễ chơi và phổ thổng, ai cũng có thể tham gia. Khi trở thành trào lưu, có rất nhiều người chơi Pickleball để giải trí và nâng cao sức khỏe nhưng lại chưa tìm hiểu và chuẩn bị tốt về kỹ thuật chơi dẫn tới tỉ lệ gặp chấn thương rất cao.

Làm gì khi bị viêm gân khuỷu tay trong quá trình chơi pickleball?

Khi có các triệu chứng đau hoặc sưng ở vùng khuỷu tay, điều đầu tiên mà bạn cần làm là dừng chơi để nghỉ ngơi. Để giảm viêm và sưng, bạn có thể chườm đá lạnh trong vòng 10-15 phút mỗi lần, 3-4 giờ chườm 1 lần. Hoặc đơn giản hơn là sử dụng gel lạnh bôi lên khu vực sưng đau. Hãy chuẩn bị sẵn 1 tuýp gel lạnh trong túi đồ để sẵn sàng bôi khi gặp chấn thương hay căng cơ trong quá trình chơi. Thông thường, viêm gân khuỷu tay sẽ tự lành lại trong 2-3 tháng nhờ khả năng tự sửa chữa của cơ thể.

Tuy nhiên, việc nghỉ chơi trong 1 thời gian dài là một điều khá khó chịu đối với những ai đam mê bộ môn này. Cách bạn có thể làm để tăng tốc độ hồi phục cho gân- dây chằng vùng khuỷu tay là bổ sung thêm colagen typ I – thành phần thiết yếu để tái tạo gân dây chằng.

Thuốc giảm đau kháng viêm có thể cần trong những trường hợp bị chấn thương nặng. Tuy nhiên, bạn lưu ý chỉ sử dụng chúng ngắn hạn và thuốc chỉ giúp bạn ngăn lại các triệu chứng mà không giúp sửa chữa tổn thương. Do đó bạn vẫn cần nghỉ ngơi để hồi phục một cách tốt nhất.

Làm gì để hạn chế nguy cơ bị viêm khuỷu tay khi chơi pickleball?

Như đã đề cập ở trên, một trong những nguyên nhân chính gây ra viêm khuỷu tay khi chơi pickleball chính là kỹ thuật chưa chính xác, đặc biệt là khi sử dụng các cú đánh trái tay như backhand driver, backhand voley hoặc backhand dink. Một số lưu ý về kỹ thuật bạn hãy áp dụng để giảm nguy cơ gặp chấn thương khuỷu tay khi chơi:

• Đánh bóng ở phía trước cơ thể. Điều này sẽ giúp bạn giảm áp lực lên khuỷu tay bằng cách sử dụng các cơ mạnh nhất của mình là chân và phần thân để tạo ra lực trong cú đánh. Nếu bạn đánh bóng pickleball sau cơ thể thì sẽ tạo nhiều áp lực hơn lên cánh tay và khuỷu tay vì đó là bộ phận cơ thể duy nhất được sử dụng để đánh bóng.
• Hạn chế các cú đánh bóng ra sau (backswing) hoặc thực hiện cú đánh ngắn hơn. Các cú đánh bóng ra sau sẽ tạo áp lực lớn lên khuỷu tay và cánh tay nên dễ gân chấn thương hơn.
• Di chuyển chân để bạn có thể đánh bóng pickleball ở điểm tiếp xúc nhất quán và điểm này phải ở phía trước cơ thể bạn.
• Vung tay từ vai khi thực hiện cú đánh, thay vì từ cổ tay hoặc khuỷu tay của bạn để phân tán đều lực. Tránh vẩy vợt chỉ bằng cổ tay và khuỷu tay.
• Không nắm vợt quá chắc. Lực cầm pickleball chỉ cần khoảng 4/10 để có thể linh hoạt. Nếu bạn nới lỏng lực cầm vợt pickleball và sử dụng nhiều ngón tay hơn để cầm vợt pickleball, bạn sẽ đánh bóng nhẹ nhàng và kiểm soát lực tốt hơn. Đồng thời cũng hạn chế được chấn thương khuỷu tay.

Cuối cùng, nếu có điều kiện, bạn nên tìm một huấn luyện viên để chỉ dẫn cho bạn những kỹ thuật cơ bản và chính xác để hạn chế thấp nhất nguy cơ gặp chấn thương.

Như vậy, mặc dù viêm gân khuỷu tay là một chấn thương rất phổ biến khi chơi Pickleball, nhưng nếu biết cách chúng ta hoàn toàn có thể xử trí tốt và tiếp tục với niềm đam mê ở bộ môn này.

Dược sĩ: Hồ Thị Thanh Huệ

Các yếu tố nguy cơ của viêm cân gan chân bao gồm:

Những người phải đứng thường xuyên trong thời gian dài; đi bộ hoặc chạy bộ quá mức; căng rút cơ bắp chân; thừa cân và béo phì; vòm gan chân cao; đi giày, dép không đúng, hoặc miếng lót đế giầy không phù hợp…

Triệu chứng viêm cân gan chân

Các triệu chứng thường thấy của viêm cân gan chân, bao gồm: Đau vùng gan chân, gần xương gót. Đau nhất vào thời điểm sáng ngủ dậy, đặt chân xuống đất, đi vài bước hoặc sau một thời gian nghỉ ngơi (như ngồi xe ôtô). Đau tăng sau khi chơi thể thao hay đi bộ nhiều. Phát hiện bệnh qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh.

Chụp Xquang trên phim nghiêng có thể thấy hình ảnh gai xương gót. Ngoài ra, chụp Xquang còn giúp chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý của xương gót như gãy xương hoặc viêm xương gây đau gót chân.

Chụp MRI hoặc siêu âm có thể xác định được tình trạng viêm cân gan chân.

Các biện pháp điều trị tại nhà:

Nghỉ ngơi: Giảm hoặc dừng các hoạt động có thể làm cho tình trạng đau tăng lên, dừng các môn thể thao như chạy, nhảy aerobic…

Chườm đá: Chườm đá vào gan bàn chân mỗi lần 20 phút, ngày có thể chườm từ 3-4 lần.

Đi giày có đệm lót: Khi đi lại, động tác bước tác động trực tiếp lên cân gan chân, có thể gây các tổn thương vi thể tại cân gan chân dẫn đến phản ứng viêm, gân đau. Người ta thấy rằng khi độn vào gót chân một miếng lót mềm, có độ cao vừa phải, khi đi lại sẽ hạn chế được tổn thương vi thể gây viêm cân gan chân.

Đặt nẹp khi ngủ: Phần lớn khi ngủ, bàn chân gấp về gan chân làm chùng cân gan chân. Đây là lý do tại sao viêm cân gan chân lại đau nhiều vào buổi sáng, sau ngủ dậy, dẫm chân xuống đất. Vì vậy, mang nẹp chân sẽ chống gấp gan bàn chân khi ngủ giúp giảm đau sau ngủ dậy.

Tập luyện: Viêm cân gan chân sẽ nặng hơn khi cơ bắp chân, gan chân bị co. Vì vậy, làm giãn cơ bắp chân và gan chân sẽ giúp tình trạng đau được cải thiện. Tham khảo thêm các bài tập cho cân gan chân tại đây.

Chế độ dinh dưỡng: Có một chế độ ăn uống dinh dưỡng đầy đủ, bổ sung sản phẩm cho gân, dây chằng có chứa collagen typ 1, mucopolysaccharid giúp cung cấp nguyên liệu cho sự phục hồi tổn thương gân, dây chằng, đồng thời mucopolysaccharid cũng có vai trò cải thiện tình trạng viêm.

Hầu hết các biện pháp điều trị trên có thể giúp bệnh nhân phục hồi trong những giai đoạn sớm, nếu tình trạng đau kéo dài và các biện pháp hỗ trợ không có hiệu quả, hãy đến các bệnh viện, trung tâm y tế để bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

BTV Dược sĩ Nguyễn Hiền

Cân gan chân là một lớp màng gân rộng chạy dọc theo chiều dài của bàn chân, từ gót chân đến tận nền của các xương bàn chân. Lớp cân này có vai trò nâng đỡ vòm gan chân, chịu lực nhún khi chúng ta đi lại, chạy nhảy. Khi lớp cân này bị tổn thương sẽ dẫn tới bệnh lý viêm cân gan chân và thường gây các cơn đau, phổ biến nhất là đau gót chân. Cơn đau có thể trở nên tồi tệ hơn khi vừa ngủ dậy bước xuống giường hoặc khi đứng dậy sau khi ngồi quá lâu. Các cơn đau có thể tăng sau khi vận động đi lại nhiều, giảm khi nghỉ ngơi, thậm chí biến mất.

Cùng tìm hiểu các bài tập tại nhà để cải thiện các triệu chứng trong viêm cân gan chân và hỗ trợ cho việc điều trị:

Bài tập 1: Kéo giãn bắp chân

Đứng vịn hai tay vào tường. Duỗi thẳng đầu gối của chân bị ảnh hưởng và bước chân kia lên phía trước khuỵu đầu gối. Giữ hai chân vững trên mặt sàn sao cho có được cảm giác cơ từ gót chân và bắp chân của chân bị ảnh hưởng được kéo giãn. Giữ trong 10 giây. Lặp lại 2-3 lần.

Bài tập 2: Cán giãn cơ lòng bàn chân

Đặt một vật tròn, chẳng hạn như quả bóng chơi gold hoặc bóng tennis dưới bàn chân và lăn qua lại để cán giãn cơ. Có thể sử dụng con lăn chuyên dụng mua tại cửa hàng dụng cụ thể thao. Sử dụng các bước sau để cán giãn cơ lòng bàn chân: Ngồi trên ghế cao, lăn vật tròn dưới gan bàn chân trong khoảng 2 phút.

Bài tập 3: Kéo giãn cơ lòng bàn chân

Ngồi trên ghế, gác chân bị đau qua chân kia. Giữ bàn chân trong tay, kéo các ngón chân về phía ống chân để tạo lực căng ở gan bàn chân. Đặt bàn tay khác ở gan bàn chân để cảm nhận sự căng thẳng trong cơ. Giữ trong 10 giây, lặp lại 2-3 lần.

Bài tập 4: Uốn chân

Co duỗi bàn chân làm tăng lưu lượng máu đến khu vực và làm giảm căng thẳng ở bắp chân, có thể giúp giảm đau. Bài tập này sử dụng dây thun co giãn, có thể mua từ các cửa hàng thể thao hoặc trên mạng. Thực hiện như sau: Ngồi trên sàn với hai chân duỗi thẳng. Vòng dây chun qua bàn chân, giữ hai đầu dây trong tay. Nhẹ nhàng kéo các ngón chân về phía người mình, kéo hết mức rồi từ từ trở về vị trí bắt đầu. Lặp lại 10 lần.

Bài tập 5: Nhặt khăn

Dùng ngón chân cuộn khăn tắm có thể kéo giãn cơ gan bàn chân và bắp chân. Nên thực hiện những động tác này trước khi đi bộ hoặc thực hiện bất kỳ công việc nào khác vào buổi sáng. Các bước thực hiện như sau: Ngồi trên ghế với hai bàn chân đặt trên sàn bằng phẳng với một chiếc khăn nhỏ (khăn bông, khăn tắm). Dùng ngón chân cuộn khăn về phía mình. Thư giãn chân và lặp lại 5 lần.

Bài tập 6: Gắp bi

Nhặt một hòn bi bằng ngón chân sẽ tác động kéo căng cơ chân. Các bước tập như sau: Ngồi trên ghế gấp đầu gối và bàn chân đặt trên sàn. Đặt khoảng 20 viên bi và một cái bát dưới chân. Dùng ngón chân nhặt một viên bi và đặt vào bát. Lặp lại 20 lần.

Lưu ý, khi cơn đau xuất hiện đầu tiên ở vùng lòng bàn chân, gót chân trước tiên nên nghỉ ngơi, ít đi lại trong vài ngày. Chườm đá trong 20 phút mỗi lần để giảm viêm. Nén vùng bị đau bằng một bọc mềm để giảm sưng. Nâng cao chân bằng cách đặt chân lên một vài chiếc gối kể cả khi ngủ. Nếu các cơn đau kéo dài, tập các bài tập thư giãn cơ và biện pháp khắc phục tại nhà không đỡ, cần đến các trung tâm y tế để bác sĩ thăm khám và điều trị.

BSCKII. Nguyễn Thông – Nguồn suckhoedoisong.vn

Cấu trúc khớp vai

Toàn bộ cấu trúc của vùng vai bao gồm: xương bả vai, xương đòn, xương cánh tay được hỗ trợ bởi các mô mềm gồm cơ, dây chằng. Chóp xoay khớp vai bao gồm các gân cơ cánh tay và cơ vai bám vào đầu trên xương cánh tay. Các gân cơ bám chắc và giao thoa với nhau thành gân chóp xoay, có chức năng giữ vững khớp vai.

Tổn thương chóp xoay thường gặp nhiều nhất ở những người phải vận động khớp vai thường xuyên, nhất là trong trường hợp có các động tác lặp đi lặp lại đưa tay lên quá đầu trong công việc hàng ngày hoặc chơi thể thao (thợ sơn, thợ mộc, vẽ tranh tường, chơi cầu lông, tennis, bơi lội,…) hoặc có tiền sử mang vác nặng, hoạt động quá mức của khớp vai…, gân khớp vai rất dễ bị tổn thương, kích thích gây phản ứng viêm.

Các triệu chứng của Viêm gân chóp xoay

Triệu chứng đầu tiên luôn là đau tại khớp vai. Cơn đau thường có những đặc điểm:

• Ban đầu thường là đau đột ngột khi với tay lấy đồ, nâng vật nặng hoặc khi vận động mạnh (như chơi thể thao). Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng nặng dần lên, có cảm giác yếu, mỏi cánh tay khi nhấc tay và khi làm việc, khiến người bệnh khó thực hiện được những việc như chải đầu, khó mặc áo hay đưa tay ra phía sau đầu.
• Giai đoạn đầu, đau ở mức độ nhẹ cả khi vận động lẫn khi nghỉ ngơi. Về sau đau thường xuất hiện vào đêm khuya, sau một ngày hoạt động nhiều và khiến bệnh nhân mất ngủ, nhất là khi nằm nghiêng về bên vai bị đau.
• Cảm thấy đau khi đẩy đồ vật ra xa bằng tay nhưng kéo lại thì thường không đau.
• Đau âm ỉ sâu trong vai, đau có thể lan lên tới cổ (làm dễ nhầm lẫn với thoái hóa cột sống cổ), hoặc lan xuống cánh tay nhưng không vượt quá vùng khuỷu tay.
• Bệnh lâu ngày dẫn tới rách lớn chóp xoay làm bệnh nhân cử động vai khó khăn, đặc biệt khi dang tay lên tới đầu, rách nặng hơn làm bệnh nhân không giơ tay lên được, hoặc khi giơ tay lên được thì khi hạ xuống, tay sẽ bị rớt đột ngột mà không thể giữ lại được.

Các biện pháp điều trị bệnh Viêm gân chóp xoay

Mục tiêu của việc điều trị là giảm đau và phục hồi chức năng khớp vai. Tùy thuộc vào mức độ triệu chứng, tình trạng viêm hay rách chóp xoay, tuổi và nhu cầu vận động của bệnh nhân mà sẽ có từng chiến lược điều trị khác nhau.

Điều trị không phẫu thuật: sẽ được ưu tiên áp dụng trong phần lớn các trường hợp, chỉ khi các biện pháp này không đạt kết quả người ta mới cân nhắc đến việc điều trị bằng phương pháp phẫu thuật. Thời gian điều trị theo phương pháp này thường kéo dài từ vài tuần cho đến vài tháng. Các biện pháp cụ thể gồm có:

• Nghỉ ngơi: BS sẽ yêu cầu bệnh nhân tăng cường nghỉ ngơi, hạn chế việc thực hiện các động tác giơ tay cao quá đầu, thay đổi công việc hiện tại nếu công việc buộc phải thực hiện nhiều những động tác trên.
• Áp dụng các bài tập vật lý trị trị liệu phù hợp sẽ giúp khôi phục biên độ vận động và tăng cường sức mạnh cho khớp vai. Chườm lạnh lên chỗ đau sẽ giúp giảm đau, viêm trong các cơn đau cấp.
• Dùng các thuốc kháng viêm, giảm đau loại non-Steroid và thuốc giãn cơ: giúp làm giảm đau, giảm sưng khớp vai. Tuy nhiên, thuốc này có thể gây đau dạ dày, xuất huyết. Vì thế cần thận trọng và có chỉ định của bác sĩ trước khi sử dụng.
• Các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, giúp cung cấp các thành phần thiết yếu cho gân để thúc đẩy quá trình tự phục hồi từ bên trong, phổ biến là các sản phẩm chứa collagen typ 1, kết hợp với mucopolysacharid, vitamin C và Mangan.
• Với các trường hợp tình trạng viêm nặng, kéo dài có thể tiêm corticoid trực tiếp vào khớp.

Tuy nhiên, việc tiêm corticoid nội khớp có thể làm yếu gân và làm chậm quá trình lành gân. Việc tiêm corticoid trực tiếp vào khớp nói chung cần được thực hiện cẩn thận trong môi trường vô trùng và được thực hiện bởi bác sĩ được đào tạo bài bản về tiêm nội khớp vì nếu bị nhiễm trùng, tràn máu vào ổ khớp sẽ rất tai hại, khớp vai có nguy cơ mất chức năng vĩnh viễn.

Can thiệp phẫu thuật: thường chỉ áp dụng khi các biện pháp điều trị khác không đạt được kết quả mong muốn.

Phòng ngừa tình trạng viêm gân chóp xoay:

Bạn nên duy trì các thói quen sinh hoạt, vận động điều đổ để hạn nguy cơ cũng như diễn tiến đau gân chóp xoay:

• Với các tổn thương nhẹ, đôi khi bạn chỉ cần nghỉ ngơi hợp lý.
• Dùng thuốc và luyện tập theo đúng chỉ dẫn của bác sỹ;
• Cố gắng tránh làm việc bằng tay đang bị bệnh;
• Sử dụng các sản phẩm bổ sung để tăng cường độ dẻo dai cho gân dây chằng và hạn chế nguy cơ chấn thương nếu như bạn thường xuyên chơi thể thao hoặc các công việc vận động lặp đi lặp lại.

BTV Dược sĩ Thanh Hoa