Phụ nữ tuổi 45-50 và những cơn đau xương khớp: Đừng để tuổi tác làm lý do từ chối đam mê thể thao của bạn

Ngày đăng: 26/08/2026

Thực tế các nghiên cứu hiện nay cho thấy rằng, có tới 70% phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh phàn nàn về các triệu chứng liên quan đến cơ xương khớp, thậm chí các nghiên cứu trên đối tượng phụ nữ Đông Nam Á và Nam Á, khó chịu gây ra bởi đau khớp được ghi nhận nhiều hơn cả các triệu chứng vận mạch như bốc hoả, đổ mồ hôi ban đêm.

Đau nhức xương khớp trong giai đoạn này đôi khi không gây ra các triệu chứng rầm rộ như sưng, nóng, đỏ và cũng không tìm thấy được những bất thường trên hình ảnh nhưng cảm giác đau, ê ẩm, cứng khớp xuất hiện ở đồng thời nhiều khớp gây khó chịu lại rất thật và dai dẳng. Cũng có trường hợp là triệu chứng sớm của thoái hoá khớp như tiếng kêu lục khục, cứng khớp kéo dài vào buổi sáng, chủ yếu ở những khớp chịu trọng lượng lớn của cơ thể như khớp hông, thắt lưng và khớp gối. Điều này có thể khiến các chị em gặp khó khăn trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày, tập thể dục, giảm năng suất làm việc và có thể dẫn đến tâm lý chán chường, mệt mỏi và ngại vận động.

  Tại sao trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ lại thường xuyên xuất hiện đau nhức xương khớp?

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này rất phức tạp. Đây là sự kết hợp giữa sự thay đổi hormone (đặc biệt là suy giảm estrogen và progesterone), các yếu tố tâm lý xã hội (căng thẳng, rối loạn tâm trạng), chất lượng giấc ngủ kém và các yếu tố di truyền.

Ở độ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh, Estrogen giảm mạnh do buồng trứng suy giảm chức năng. Thụ thể Estrogen có mặt ở rất nhiều nơi: cơ, xương, gân, thần kinh,… Do đó, khi Estrogen sụt giảm, cơ thể phải đối mặt với:

1. Suy giảm chức năng các mô liên kết: Giản khối lượng cơ, giảm sản xuất collagen, và làm giảm độ đàn hồi của gân/dây chằng, khiến mô cơ xương khớp dễ bị viêm và tổn thương hơn
2. Giảm mật độ xương: dẫn đến gây đau do các vi tổn thương cấu trúc đốt sống và xương
3. Thay đổi cảm nhận đau: Estrogen giúp duy trì ngưỡng chịu đau bình thường thông qua hệ thống thần kinh trung ương. Khi thiếu hụt, hệ thần kinh trở nên quá nhạy cảm, khiến phụ nữ trung niên cảm thấy đau dữ dội và dai dẳng hơn so với mức độ tổn thương thực tế của khớp
4. Giảm khả năng chống viêm: Estrogen giảm làm mất khả năng ức chế các chất gây viêm tấn công khớp khiến phản ứng viêm bùng phát, khiến khớp dễ sưng, nóng và tăng tốc độ ăn mòn sụn khớp. Đặc biệt thành phần chính của sụn khớp sẽ bị tấn công nhiều nhất là Collagen Type II.
5. Tế bào sụn già đi nhanh chóng: Sụn khớp mất đi khả năng tự sửa chữa sau những vi chấn thương do đi lại, vận động hàng ngày.

Bên cạnh đó, các vấn đề xảy ra trong quá trình mãn: sự suy giảm của các hormon có tác dụng đau (progesterone, testosterone, oxytocin), rối loạn giấc ngủ, căng thẳng và trầm cảm trong thời kỳ mãn kinh có các con đường thần kinh chồng chéo, làm khuếch đại cảm giác đau.

Những triệu chứng gây ra bởi đau nhức xương khớp có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ, do đó cần phải tầm soát, phát hiện sớm và có các chiến lược dự phòng và điều trị ngay từ giai đoạn ban đầu. Để duy trì cuộc sống năng động, bạn nên áp dụng phương pháp đa mô thức:

• Can thiệp không dùng thuốc

 1.Thay đổi lối sống: Cân đối chế độ ăn, đặc biệt chế độ ăn giàu thực vật được khuyến nghị giúp giảm cân, giảm đau khớp. Bên cạnh đó, việc bổ sung các dưỡng chất qua đường uống an toàn cho dạ dày có tác dụng chống viêm kết hợp với nuôi dưỡng và bảo tồn sụn khớp an toàn là xu hướng điều trị bền vững như bổ sung:

• Collagen Type II không biến tính: Hoạt động như một vaccin tự nhiên cho khớp, giúp huấn luyện hệ miễn dịch ngừng tấn công phá hủy sụn, từ đó bảo tồn cấu trúc khớp hiệu quả.
• Hyaluronic Acid (HA) và Vitamin C: HA đường uống giúp điều tiết viêm, trong khi Vitamin C dọn dẹp các gốc tự do, làm chất xúc tác quá trình gắn kết các sợi collagen, giúp mạng lưới sụn mới được xây dựng vững chắc.

2. Cải thiện chất lượng và thời lượng giấc ngủ: thông qua việc thiết lập môi trường ngủ yên tĩnh.

3. Tập luyện thể thao: Pilates với các bài tập ổn định cơ cốt lõi, bơi lội và các bài tập giãn cơ giúp giảm đau lưng và đau cổ mãn tính, tập kháng lực tăng dần để duy trì mật độ xương và khối lượng cơ.

4. Tâm lý trị liệu: Liệu pháp hành vi nhận thức và giảm stress dựa trên chánh niệm đã cho thấy hiệu quả trong việc giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống.

• Can thiệp dùng thuốc

 Liệu pháp hormone thay thế: Là phương pháp điều trị chủ đạo cho các triệu chứng cơ xương khớp giúp giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của đau xương khớp ở phụ nữ mãn kinh. Việc sử dụng liệu pháp hormone cần được cá nhân hóa dựa trên tiền sử bệnh, tình trạng triệu chứng và ưu tiên của từng bệnh nhân.

Tuy nhiên, nếu đau xương khớp có biểu hiện viêm thực sự (sưng, nóng, cứng khớp buổi sáng kéo dài), cần đi khám chuyên khoa cơ xương khớp để loại trừ các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh hệ thống.

Việc nhận diện sớm những cơn đau ở tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh chính là cơ hội vàng để chủ động bảo vệ hệ xương khớp. Đầu tư cho hệ cơ xương khớp của bạn hôm nay sẽ giúp bạn thoải mái vận động thể thao, du lịch và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn trong 20-30 năm tới.

Dược sĩ: Hồ Thị Thanh Huệ